Bilgi sistemleri denetçisi, yaptığı incelemeler sonucunda belirlediği kontrol zayıflıkları ve eksiklikleri, bunların denetlenen yapının faaliyetleri üzerindeki etkisini dikkate alarak, önemlilik ilkesine uygun biçimde sınıflandırır.
Kontrol Zayıflığı
Bir kontrol mekanizmasının tasarımında veya işletilmesinde mevcut olan yetersizliklerin, hataların zamanında önlenmesini veya tespit edilmesini engellemesi durumudur.
Tasarımdaki Kontrol Eksikliği: Belirli bir kontrol amacını gerçekleştirecek bir mekanizmanın hiç bulunmaması ya da mevcut bir kontrol sürecinin var olmasına rağmen, yapısal hatalar nedeniyle amaçlanan güvenceyi sağlayamaması durumudur.
İşletimdeki Kontrol Eksikliği: Uygun şekilde tasarlanmış bir kontrolün uygulamada tasarlanan biçimde çalışmaması ya da kontrolü uygulayan personelin gerekli yetkinlikten ve yetkiden yoksun olması nedeniyle kontrol işlevinin amacına ulaşamamasıdır.
Kayda Değer Kontrol Eksikliği
Bilgi varlıklarının bütünlüğü, tutarlılığı, güvenilirliği ve gerektiğinde gizliliği ile iş sürekliliği üzerinde olumsuz etkiler doğurma potansiyeline sahip kontrol zayıflığı ya da birden fazla zayıflığın birleşiminden oluşan, önemsiz olarak kabul edilemeyecek nitelikteki eksikliktir. Ayrıca finansal verilerin genel kabul görmüş muhasebe standartlarına uygun biçimde kaydedilmesi, yetkilendirilmesi, işlenmesi veya raporlanması süreçlerinde oluşabilecek hata ve ihmallerin önlenmesini sekteye uğratabilecek eksiklikler de bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Önemli Kontrol Eksikliği
Dönemsel olarak hazırlanan finansal raporlarda önemli bir yanlışlığın önlenmesini veya tespit edilerek düzeltilmesini engelleme ihtimali yüksek olan; ayrıca kurum içi faaliyetlere ilişkin bilgilerin bütünlüğü, tutarlılığı, güvenilirliği, sürekliliği ve gerektiği durumlarda gizliliği üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratma ihtimali bulunan bir ya da birden fazla kontrol zayıflığının birleşiminden oluşan önemli nitelikteki eksikliktir.
Kaynaklar
Sermaye Piyasası Kurulu. (2018). Bilgi Sistemleri Bağımsız Denetim Tebliği (III-62.2). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/03/20250313-7.htm