Denetim süreci, denetçi seçimiyle başlar ve sözleşmenin imzalanmasıyla fiilen hayata geçirilir. Bu süreçte yeni denetçinin üstlendiği en önemli adımlardan biri, işe başlamadan önce önceki denetçi ile görüşmektir.
Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK)’ya göre önceki denetçi, “başka bir denetim şirketinde çalışan, önceki dönemde işletmenin finansal tablolarını denetlemiş olan ve cari dönem denetçisinin yerine geçtiği denetçi” olarak tanımlanmaktadır (KGK, 2017).
Bu görüşme, yeni denetçinin işin kapsamı, riskleri ve olası sorunlar hakkında bilgi sahibi olmasını sağlar. Yeni denetçi, sözleşme öncesi dönemde önceki denetçiyle iletişime geçerek çeşitli konularda bilgi toplar.
Önceki denetçi ile görüşme aşağıdaki başlıklara odaklanılır;
Yönetimin dürüstlüğü: Önceki denetçinin yönetim kadrosunun dürüstlüğü hakkındaki gözlemleri alınır.
Olağan dışı durumlar: Denetim sürecinde olağandışı olay veya durumlarla karşılaşılıp karşılaşılmadığı öğrenilir.
Görevden ayrılma nedenleri: Önceki denetçinin görevi neden bıraktığı veya görevden neden ayrıldığı sorulur.
Engellemeler: Denetim sürecinde önceki denetçinin çalışmalarının herhangi bir şekilde engellenip engellenmediği sorgulanır.
Bu başlıklar, yeni denetçinin işe başlamadan önce işletmeyi genel hatlarıyla değerlendirmesine ve görevi kabul edip etmeme konusunda sağlıklı bir karar vermesine yardımcı olur.
Görüşme sırasında kişisel ve mesleki etik dışı sorulardan kaçınılmalıdır. Örneğin; “ne kadar ücret aldınız?” veya “nerede ikamet ediyorsunuz?” gibi özel nitelikteki sorular bu kapsamda yer almaz.
Önceki denetçi ile görüşme yapılmadan önce görüşme için denetim müşterisinden izin alınması gerekmektedir. Genellikle yazılı olarak alınan bu izin, görüşmenin etik ve yasal çerçevede yürütülmesi açısından önemlidir.
Mevcut veya önceki denetçi, sır saklama yükümlülüğüne uymak zorundadır. Bu nedenle, denetim müşterisine ait bilgilerin paylaşılması için denetim müşterisinin onayı gerekir. Ayrıca, bu tür bilgilerin paylaşımıyla ilgili yasal ve etik düzenlemeler ülkelere göre farklılık gösterebilir. Denetçinin gizli bilgileri açıklamasını gerektiren veya gerektirebilen veya bu açıklamanın başka bir şekilde uygun olabileceği durumlar KGK tarafından yayınlanan Türkiye Denetim Standartları’nın Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar A114 Sır Saklama alt bölümünde açıklanmıştır.
Ancak denetim müşterisi bu izni vermezse, önceki denetçi bu durumu yeni denetçiye bildirir ve yeni denetçi bu bilgiyi görevi kabul edip etmeme kararında dikkatle değerlendirir.
Mevzuatla yasaklanmadığı sürece, önceki denetçi mesleki ilişkiden çekilmiş olsa bile yeni denetçinin talebi üzerine önemli olaylar ve tespit edilen ya da şüphelenilen aykırılıklar hakkında bilgi sağlar. Eğer iletişim kurulamazsa, yeni denetçi yine alternatif bilgi edinme yollarına başvurur.
Kaynaklar
KGK. (2017). Bağımsız denetim standardı 510: İlk bağımsız denetimler – Açılış bakiyeleri. Türkiye Denetim Standartları. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/BDS/bdsyeni25.12.2017/BDS%20510-Site.pdf
KGK. (2025). Bağımsız denetçiler için etik kurallar (bağımsızlık standartları dâhil). Türkiye Denetim Standartları. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/TDS/TDS_2025_Seti/BagimsizDenetcilerIcinEtik%20Kurallar_11_08_2025.pdf