Denetim sürecinde yaygınlık, finansal tablolardaki bir yanlışlığın veya belirsizliğin etki alanını, kapsamını ve önem derecesini ifade eden bir kavramdır. Yaygınlık, sadece tespit edilen yanlışlıklara ilişkin değil, yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilemediği durumlarda da muhtemel yanlışlıkların finansal tablolar üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla kullanılır (KGK, 2017).
Denetçinin profesyonel muhakemesine göre bir yanlışlığın veya olası yanlışlığın finansal tablolar üzerindeki etkileri yaygın kabul edilir (KGK, 2017);
- Finansal tabloların yalnızca belirli unsurları, hesapları veya kalemleriyle sınırlı değilse,
- Sınırlı olsa dahi finansal tabloların önemli bir bölümünü temsil ediyorsa veya edebiliyorsa,
- Açıklamalara ilişkin olarak, kullanıcıların finansal tabloları anlaması açısından temel nitelikteyse.
Dolayısıyla, yanlışlığın yalnızca belirli bir hesapla sınırlı kalması durumunda yaygın olmayan, finansal tabloların bütününü veya önemli bir kısmını etkilemesi durumunda ise yaygın olarak değerlendirilir.
Denetçinin olumlu görüş dışında bir görüş vermesine haiz olan durumlara ilişkin yaptığı muhakemenin ve söz konusu konunun finansal tablolar üzerindeki etkilerinin ya da muhtemel etkilerinin yaygınlığı, verilecek görüş türünü de etkilemektedir (Ece ve Çadırcı, 2022);
| Olumlu Görüş Dışında Bir Görüş Verilmesine Neden Olan Hususun Niteliği | Bu Hususun Finansal Tablolar Üzerindeki Etkilerinin veya Muhtemel Etkilerinin Yaygınlığına İlişkin Denetçinin Muhakemesi | |
|---|---|---|
| Önemli ancak yaygın değil | Önemli ve yaygın | |
| Finansal tablolar “önemli yanlışlık” içermesi | Sınırlı olumlu görüş | Olumsuz görüş |
| Yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilememesi | Sınırlı olumlu görüş | Görüş vermekten kaçınma |
| Yeterli denetim kanıtı bulunmasına rağmen belirsizliklerin varlığı | Sınırlı olumlu görüş | Görüş vermekten kaçınma |
Kaynaklar
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK). (2017). Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 705 – Bağımsız Denetçi Raporunda Olumlu Görüş Dışında Bir Görüş Verilmesi. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/BDS/BDSyeni11092019/BDS_705.pdf
Ece, O., & Çadırcı, B. D. (2022). DENETİM RAPOR TÜRLERİNİN FİRMA DEĞERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN ANALİZİ. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi(36), 131-150. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1128929