Denetim sözleşmesi, başlangıçta belirlenen koşullar ve tarafların mutabakatı çerçevesinde yürütülür. Fakat makul bir gerekçenin olduğu bazı durumlarda denetim sözleşmesinin aynı şekilde devam ettirilmesi mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda sözleşmenin yenilenmesi veya revize edilmesi gündeme gelir;
- Denetimin amacı ve kapsamına ilişkin yanlış anlamalar ortaya çıkması: Denetçi ile denetim müşterisi arasında denetimin hedefi, içeriği veya uygulanacak prosedürler konusunda yanlış anlamalar oluşmuşsa, sözleşmenin yeniden gözden geçirilmesi gerekebilir.
- Mevzuatta önemli değişiklikler meydana gelmesi: Denetimle ilgili yasal düzenlemelerde veya raporlama standartlarında önemli güncellemeler olması hâlinde sözleşmenin mevcut haliyle sürdürülmesi uygun olmayabilir.
- İşletmenin yapısı veya faaliyet hacmi önemli ölçüde değişmesi: Şirket birleşmesi, devralma, satış, hızlı büyüme veya küçülme gibi organizasyonel değişiklikler denetim sürecini etkileyebileceğinden sözleşmenin kapsamı yeniden düzenlenebilir.
- Kilit yönetim kadrosunun değişmesi: Üst yönetimde yaşanan köklü değişiklikler, işletmenin iç kontrol yapısını ve finansal raporlama sürecini etkileyebileceğinden denetim planı ve sözleşmenin yeniden gözden geçirilmesini gerekli kılabilir.
Denetçi, yalnızca makul ve gerekçelendirilmiş durumlarda dikkatli bir değerlendirme ile sözleşme şartlarında değişiklik yapılmasını kabul edebilir. Özellikle denetim sürecinin daha düşük bir güvence düzeyine indirgenmesi talebi söz konusu olduğunda, denetçi bu değişikliğin makul bir gerekçeye dayanıp dayanmadığını değerlendirir. Değişiklik yapılmasına karar verilirse, taraflar yeni şartlar üzerinde mutabık kalmalı ve bu değişiklik yeni bir sözleşme ile ya da mevcut sözleşmeye eklenecek bir ek protokolle yazılı olarak kayıt altına alınmalıdır.
Bununla birlikte, bazı durumlarda sözleşmenin yenilenmesi uygun olmayabilir;
- İşletmenin kasıtlı olarak kanıt toplamayı engellemesi: Denetçinin gerekli ve yeterli denetim kanıtlarına ulaşmasını engelleyen işletmelerle sözleşmenin yenilenmesi söz konusu değildir. Bu gibi durumlarda denetçi, ilgili denetim standartları çerçevesinde “olumsuz görüş” verebilir veya “görüş bildirmekten kaçınabilir”.
Kaynaklar
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. (2017). BDS 210. https://kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/BDS/BDS%20210.pdf