Denetim kancaları, bilgi sistemlerine yerleştirilen ve olağan dışı ya da şüpheli işlemleri belirlemeye yönelik denetim mekanizmalarıdır. Bu kancalar, hata ya da hileye işaret edebilecek durumların tespiti için belirlenen kriterlere göre seçilen işlemlerin izlenmesi ve gerektiğinde ayrıntılı biçimde incelenmesi amacıyla kullanılır. Böylece, sistem içinde gerçekleşebilecek usulsüzlüklerin, hata kaynaklı anomalilerin veya olası dolandırıcılık girişimlerinin erken aşamada ortaya çıkarılmasına imkân tanınır (Sermaye Piyasası Lisanslama, Sicil ve Eğitim Kuruluşu A.Ş., 2025).
Denetim kancalarının türleri genel itibariyle üç başlık altında tanımlanabilir;
- Uygulama Kancaları (Application Hooks): Yazılım içine gömülerek belirli işlemler gerçekleştiğinde tetiklenir (Moeller, 2008).
- Veri Tabanı Kancaları (Database Hooks): Veri tabanında gerçekleşen işlemleri izlemek ve gerekli noktalarda tetiklenmesi amacıyla kullanılır.
- İşlem Kancaları (Transaction Hooks): Özellikle finansal sistemler içerisinde, belirli işlem türleri gerçekleştiğinde tetiklenmesi amacıyla kullanılır.
Kaynaklar
Sermaye Piyasası Lisanslama, Sicil ve Eğitim Kuruluşu A.Ş. (2025). Bilgi sistemleri yönetimi ve denetimi. https://spl.com.tr/wp-content/uploads/2025/08/1020_MKT_30062025_202508121214-1.pdf
Moeller, R. (2008). CISA Certified Information Systems Auditor Study Guide (2nd ed.). Wiley. https://mysteventjia.wordpress.com/wp-content/uploads/2011/04/sybex-cisa-certified-information-systems-auditor-study-guide-2nd-edition-mar-2008.pdf