Diğer adı ile Gözetim Zinciri olarak da anılan Chain of Custody, delillerin eksiksiz ve kronolojik yolculuğunu belgeleyen, nasıl işlendiği konusunda şeffaflık sağlayan ve soruşturma süreci boyunca bütünlüğünü ve gerçekliğini koruyan basit ancak kritik bir prosedürdür (Nath vd., 2024). Bunlar; denetim izinin muhafazası, kontrolü, transferi, kimlerin eriştiği gibi durumları kapsamaktadır. Gözerim zincirindeki boşluklar, delillerin kötü kullanıldığını ve bütünlüğün zarar görmesine yol açabileceğini gösterdiğinden, delillerin hiçbir şekilde zarar görmemesini veya değiştirilmemesini sağlar (Zarpalà & Casino, 2021).
Denetim açısından kanıt zinciri ise denetim kanıtlarının güvenilirliği ve geçerliliği açısından kritik bir unsur oluşturmaktadır. Denetçinin ulaştığı kanaat ve düzenlediği rapor, yalnızca elde edilen kanıtların doğruluğu, bütünlüğü ve değişmezliği ölçüsünde değer taşır. Bu nedenle gözetim zincirinin korunması, denetim sürecinin güvenilirliğinin temel taşlarından biridir.
Denetim faaliyetinde kanıt zinciri oluşturulmasının diğer faydaları;
- Kanıtın güvenilirliği ve objektifliği,
- Hesap verebilirlik ve sorumluluk,
- Manipülasyon riskinin azaltılması,
- Ulusal (BDS 500) ve Uluslararası (ISA 500) denetim standartlarıyla uyum,
- Denetim kalitesinin artırılması,
olarak sıralanabilir.
Kaynaklar
Nath, S., Summers, K., Baek, J., & Ahn, G.-J. (2024). Digital evidence chain of custody: Navigating new realities of digital forensics. 2024 IEEE 6th International Conference on Trust, Privacy and Security in Intelligent Systems, and Applications (TPS-ISA). IEEE.
Zarpalà, L., & Casino, F. (2021). A blockchain-based forensic model for financial crime investigation: The embezzlement scenario. Digital Finance.