Türkçesi Uluslararası Standardizasyon Örgütü olarak bilinen ISO, dünya çapındaki ulusal standart kuruluşlarının oluşturduğu bağımsız ve hükümetler arası olmayan bir ağdır. 23 Şubat 1947 tarihinde Cenevre’de kurulmuş olan ISO’nun temel görevi, ürün üretiminden süreç yönetimine kadar geniş bir yelpazede “en iyi uygulama” konusunda küresel uzmanların konsensüs sağlamasını mümkün kılan bir platform sunmaktır. Kuruluş, ticaret ve iş birliğini kolaylaştırmak amacıyla uluslararası standartlar geliştirerek yaşamı daha kolay, güvenli ve nitelikli kılmayı amaçlar.
ISO, 173 ulusal standart kuruluşunun üyesi olduğu bir ağdır; her ülkenin yalnızca bir ulusal temsilcisi vardır.
ISO bugün itibarıyla 25950 uluslararası standart ve diğer yayın ile teknoloji, yönetim ve üretimin neredeyse bütün alanlarını kapsamaktadır.
Üyelik yapısı üç farklı kategoriye ayrılmıştır;
- Tam üyeler (Member body): Standartların geliştirilmesinde ve stratejik yönelimlerde oy hakkına sahiptir, teknik ve politika toplantılarına katılır ve ISO standartlarını ulusal düzeyde satıp uygular.
- Muhabir üyeler (Correspondent member): Teknik ve politika toplantılarını gözlemci olarak izler, bulundukları ülke veya bölge için standartları satıp uygular.
- Abone üyeler (Subscriber member): ISO’nun çalışmalarını takip eder ancak toplantılara katılamaz ve standart satışı yapamaz.
ISO’da yeni bir standart, piyasanın tanımladığı bir ihtiyaç üzerine geliştirilmektedir. Örgüt kendi başına standart başlatmaz; genellikle belirli bir sektör veya paydaş grubu, ulusal üyesi aracılığıyla bir öneri getirir. Standartlar, dünya genelinden seçilen uzmanların oluşturduğu teknik komiteler tarafından hazırlanır. Bu komiteler yalnızca sanayi temsilcilerinden değil, aynı zamanda tüketici kuruluşları, akademik kurumlar, sivil toplum kuruluşları ve kamu sektörü temsilcilerinden oluşmaktadır.
Yaygın olarak bilinen ve kullanılan bazı standartlar;
- ISO 9001: Kalite yönetim sistemleri
- ISO/IEC 27001: Bilgi güvenliği yönetim sistemleri
- ISO 22000: Gıda güvenliği yönetim sistemleri
- ISO 639: Dillerin kodlanması
- ISO 4217: Para birimi kodları
Kaynaklar
International Organization for Standardization. (2025). ISO – International Organization for Standardization. https://www.iso.org/