İç kontrol sisteminin etkinliği, büyük ölçüde üst yönetimin iç kontrole ilişkin tutumuna, desteğine ve bu konuda gösterdiği aktifliğe ve kararlılığa bağlıdır. Yönetimin hata ve hileyi önlemeye yönelik bakış açısı ve istekliliği, işletme genelinde oluşturulan kontrol ortamının niteliğini belirlemektedir.
Üst yönetim desteğinden yoksun sistemlerde, hata ve hile riskleri artmakta; kontrol faaliyetleri ise yalnızca biçimsel bir prosedür düzeyinde kalmaktadır. Bu bağlamda, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayınlanan Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 265, yönetimin iç kontrol sistemine ilişkin ilgisizliğinin, önemli bir iç kontrol eksikliği olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Ayrıca BDS 265, kontrol çevresinin etkinliğini zayıflatan göstergelere örnek olarak;
- Yönetimin finansal olarak önem arz eden işlemleri yeterli düzeyde incelememesi,
- Daha önce bildirilen iç kontrol eksikliklerine ilişkin uygun düzeltici önlemleri almaması,
- Risk değerlendirme sürecinin oluşturulmaması veya etkin biçimde işletilememesi,
- İşletmenin iç kontrolü tarafından önlenemeyen veya tespit edilemeyen yönetim hilesinin bulunması,
- Denetçinin tespit etmesi gerektiğini düşündüğü önemli yanlışlık risklerinin yönetim tarafından fark edilememesi,
- Belirlenen ciddi risklere karşılık uygun kontrollerin geliştirilmemesi,
- İşletmenin iç kontrolü tarafından önlenemeyen ancak denetçi prosedürleri sırasında tespit edilen yanlışlıkların varlığı,
- Hata veya hile kaynaklı önemli bir yanlışlık nedeniyle finansal tabloların yeniden düzenlenmesi,
gibi durumları sıralamaktadır.
Bununla birlikte, yönetimin finansal tabloların hazırlanması sürecindeki gözetim fonksiyonunu yeterince yerine getirmemesi de iç kontrol sisteminin güvenilirliğini zedeleyen bir diğer önemli faktördür.
Kaynaklar
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. (2019). Bağımsız Denetim Standardı 265: İç Kontrolde Belirlenen Eksikliklerin Üst Yönetim ve Yönetimden Sorumlu Olanlara Bildirilmesi. https://www.kgk.gov.tr/portalv2uploads/files/duyurular/v2/bds/bdsyeni11092019/bds_265.pdf